Στον σύγχρονο επαγγελματικό αθλητισμό, η συγκέντρωση, η φήμη και η εμπορική αξία ενός αθλητή δεν κρίνονται μόνο μέσα στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Κρίνονται πλέον και στη διαρκώς ενεργή οθόνη ενός κινητού τηλεφώνου.
Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν κατακτήσει το δικαίωμα να μιλούν για τον αθλητισμό όχι μόνο μέσα από τις επιτυχίες τους, αλλά κυρίως μέσα από την εμπειρία δεκαετιών στη διαχείριση κορυφαίων προσωπικοτήτων. Ο Ζeliko Obradovic ανήκει αναμφίβολα σε αυτή την κατηγορία.
Όταν, λοιπόν, ένας προπονητής με τη δική του διαδρομή επιλέγει να μιλήσει για τα social media και την επίδρασή τους στους παίκτες, η παρατήρησή του δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη γενική διαμαρτυρία για τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Πίσω από τα λόγια του βρίσκεται ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα που αφορά τη διαχείριση της προσοχής και κυρίως τη δημόσια εικόνα του σύγχρονου αθλητή.
Είσοδος των social στα αποδυτήρια
Σήμερα, η αξιολόγηση ενός αθλητή αρχίζει συχνά πριν ακόμη ακουστεί η κόρνα της λήξης, αφού η εποχή κατά την οποία δημόσια συζήτηση για έναν αγώνα ολοκληρωνόταν στις αθλητικές εφημερίδες της επόμενης ημέρας έχει παρέλθει οριστικά. Ο αθλητής επιστρέφει στα αποδυτήρια και, πριν ακόμη συνομιλήσει με τον προπονητή ή τους συμπαίκτες του, έχει τη δυνατότητα να βρεθεί αντιμέτωπος με χιλιάδες κρίσεις για την απόδοσή του. Άλλες είναι καλοπροαίρετες, άλλες υπερβολικές και άλλες βαθιά προσβλητικές. Όλες, όμως, διεκδικούν ένα μέρος της προσοχής του.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι φίλαθλοι εκφράζουν άποψη. Η δημόσια συζήτηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του αθλητισμού. Το πραγματικό ζήτημα είναι αν ο αθλητής διαθέτει τα κατάλληλα φίλτρα ώστε να μην επιτρέπει στον ψηφιακό θόρυβο να καθορίζει την αυτοεικόνα, τη συμπεριφορά ή την αγωνιστική του συγκέντρωση.
Παίκτης με δυο πρόσωπα και το εστιατόριο
Πλέον, οφείλουμε να καταλάβουμε και να παραδεχτούμε ότι ο σύγχρονος αθλητής διαθέτει πλέον δύο δημόσιες παρουσίες.
Η πρώτη είναι η αγωνιστική. Διαμορφώνεται από την απόδοση, την προπόνηση, τη συνέπεια, τη συμπεριφορά προς την ομάδα και τα αποτελέσματα. Η δεύτερη είναι η ψηφιακή. Διαμορφώνεται από τις αναρτήσεις, τις φωτογραφίες, τις συνεντεύξεις, τα σχόλια, τα likes, τις δημόσιες αντιπαραθέσεις, τις εμπορικές συνεργασίες και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά στις επιτυχίες και στις αποτυχίες.
Ιδιαίτερα εύστοχη είναι η παρατήρηση του Obradović ότι, όταν εισέρχεται σε ένα εστιατόριο ή κινείται σε έναν δημόσιο χώρο, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ο άνθρωπος Željko, αλλά εξακολουθεί να φέρει παντού μαζί του την ιδιότητα του προπονητή. Κάθε συμπεριφορά, κάθε αντίδραση και κάθε αποσπασματική εικόνα μπορεί να παρατηρηθεί, να καταγραφεί, να αναπαραχθεί και να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα της επαγγελματικής του ιδιότητας. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δημόσιος άνθρωπος παύει να δικαιούται προσωπική ζωή. Σημαίνει, όμως, ότι οφείλει να γνωρίζει πως η εικόνα του αξιολογείται διαρκώς και ότι ακόμη και μια αυθόρμητη στιγμή μπορεί να αποκτήσει δημόσια, επαγγελματική ή εμπορική διάσταση.
Η επιτυχία και το μέγεθος του διακυβεύματος
Η ανάγκη επαγγελματικής διαχείρισης είναι ακόμη πιο έντονη στην περίπτωση υψηλά αμειβόμενων και ιδιαίτερα αναγνωρίσιμων αθλητών.Μία ανάρτηση δεν διαβάζεται μόνο από φίλους. Μπορεί να διαβαστεί από τη διοίκηση της ομάδας, έναν μελλοντικό εργοδότη, έναν χορηγό, έναν συμπαίκτη, έναν αντίπαλο, έναν δημοσιογράφο ή ένα παιδί που βλέπει τον συγκεκριμένο αθλητή ως πρότυπο.
Η ουσιαστική διαχείριση της δημόσιας εικόνας ενός αθλητή δεν περιορίζεται στην επιλογή φωτογραφιών, στη δημιουργία reels ή στον προγραμματισμό αναρτήσεων.
Προϋποθέτει κατανόηση της προσωπικότητας, της αγωνιστικής διαδρομής και των πραγματικών στόχων του αθλητή. Απαιτεί σχεδιασμό ενός σταθερού ύφους επικοινωνίας, συντονισμό με ομάδες και χορηγούς, παρακολούθηση των δημόσιων αναφορών και προετοιμασία για περιόδους κρίσης. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η σωστή επαγγελματική διαχείριση δεν πρέπει να αφαιρεί τη φωνή του αθλητή.Δεν πρέπει να κατασκευάζει μια ψεύτικη, υπερβολικά γυαλισμένη προσωπικότητα.
Όσο υψηλότερο είναι το συμβόλαιο ενός αθλητή, τόσο πιθανότερο είναι να συνδέονται με το όνομά του:
- σημαντικές χορηγικές συμφωνίες,
- συμβατικές υποχρεώσεις προς ομάδες και εμπορικούς συνεργάτες,
- διεθνές κοινό,
- αυξημένη δημοσιογραφική κάλυψη,
- εκατοντάδες χιλιάδες ακόλουθοι,
- άνθρωποι και επιχειρήσεις που επενδύουν στη δημόσια αξιοπιστία του.
Σπύρος Κόγκας
